🔬 Gen İfadesi Simülasyonu
DNA'dan Proteine: Santral Dogma'nın interaktif keşfi. Transkripsiyon ve translasyon süreçlerini adım adım simüle edin.
📜 Moleküler Biyolojinin Santral Dogması
DNA
mRNA
Protein
Transkripsiyon Simülasyonu
DNA Kalıp Zinciri (3' → 5')
Transkripsiyon Nedir?
DNA'daki genetik bilginin mRNA'ya kopyalanması sürecidir. RNA polimeraz enzimi, DNA kalıp zincirini okuyarak tamamlayıcı mRNA sentezler.
Baz Eşleşmeleri
- Adenin (A) → Urasil (U)
- Timin (T) → Adenin (A)
- Guanin (G) → Sitozin (C)
- Sitozin (C) → Guanin (G)
Nerede Gerçekleşir?
Ökaryotlarda: Çekirdek içinde
Prokaryotlarda: Sitoplazma
mRNA, ribozomlara taşınarak translasyon için hazırlanır.
Translasyon Simülasyonu
🧫 Ribozom Üzerinde Protein Sentezi
Translasyon Nedir?
mRNA'daki kodonların amino asitlere çevrilmesi sürecidir. Ribozomlar, tRNA'lar aracılığıyla amino asitleri zincire ekler.
Başlangıç ve Bitiş
- AUG - Başlangıç kodonu (Met)
- UAA - Stop (Ocher)
- UAG - Stop (Amber)
- UGA - Stop (Opal)
Ribozom Yapısı
Küçük alt birim: mRNA bağlanma
Büyük alt birim: Peptit bağı oluşturma
A, P, E siteleri: tRNA bağlanma noktaları
Genetik Kod Tablosu
🧬 64 Kodon - 20 Amino Asit + 3 Stop
| 1. Baz | 2. Baz | 3. Baz | |||
|---|---|---|---|---|---|
| U | C | A | G | ||
| U | UUU - Phe | UCU - Ser | UAU - Tyr | UGU - Cys | U |
| UUC - Phe | UCC - Ser | UAC - Tyr | UGC - Cys | C | |
| UUA - Leu | UCA - Ser | UAA - STOP | UGA - STOP | A | |
| UUG - Leu | UCG - Ser | UAG - STOP | UGG - Trp | G | |
| C | CUU - Leu | CCU - Pro | CAU - His | CGU - Arg | U |
| CUC - Leu | CCC - Pro | CAC - His | CGC - Arg | C | |
| CUA - Leu | CCA - Pro | CAA - Gln | CGA - Arg | A | |
| CUG - Leu | CCG - Pro | CAG - Gln | CGG - Arg | G | |
| A | AUU - Ile | ACU - Thr | AAU - Asn | AGU - Ser | U |
| AUC - Ile | ACC - Thr | AAC - Asn | AGC - Ser | C | |
| AUA - Ile | ACA - Thr | AAA - Lys | AGA - Arg | A | |
| AUG - Met* | ACG - Thr | AAG - Lys | AGG - Arg | G | |
| G | GUU - Val | GCU - Ala | GAU - Asp | GGU - Gly | U |
| GUC - Val | GCC - Ala | GAC - Asp | GGC - Gly | C | |
| GUA - Val | GCA - Ala | GAA - Glu | GGA - Gly | A | |
| GUG - Val | GCG - Ala | GAG - Glu | GGG - Gly | G | |
* AUG aynı zamanda başlangıç kodonudur (Start codon)
Nonpolar (Hidrofobik)
Gly, Ala, Val, Leu, Ile, Met, Phe, Trp, Pro
Su sevmez, protein iç kısmında
Polar (Yüksüz)
Ser, Thr, Cys, Tyr, Asn, Gln
Su ile etkileşebilir
Asidik (- Yüklü)
Asp (D), Glu (E)
Negatif yük taşır
Bazik (+ Yüklü)
Lys (K), Arg (R), His (H)
Pozitif yük taşır