🧬 DNA & Moleküler Genetik Simülatörü
DNA'nın yapısını, replikasyonunu ve protein sentezini interaktif olarak keşfedin
DNA Çift Sarmal Yapısı
DNA Nedir?
DNA (Deoksiribonükleik Asit), canlıların genetik bilgisini taşıyan moleküldür. İki polinükleotid zincirinin birbirine sarılmasıyla oluşan çift sarmal yapıdadır. Adenin (A) her zaman Timin (T) ile, Guanin (G) her zaman Sitozin (C) ile eşleşir. Bu kurala Chargaff Kuralı denir.
Yukarıya bir DNA dizisi girin veya "Rastgele Dizi" butonuna tıklayın
DNA Replikasyonu
Replikasyon Nedir?
DNA replikasyonu, hücre bölünmesi öncesinde DNA'nın kendini kopyalama sürecidir. Bu süreç yarı korunumlu (semi-conservative) olarak gerçekleşir; yani yeni oluşan her DNA molekülü bir eski ve bir yeni zincir içerir. Ana enzimler: Helikaz, DNA Polimeraz, Ligaz.
Açılma
Helikaz enzimi çift sarmalı açar
Primer Bağlanması
RNA primaz primer ekler
Uzama
DNA polimeraz yeni nükleotidler ekler
Birleştirme
DNA ligaz parçaları birleştirir
Transkripsiyon (DNA → mRNA)
Transkripsiyon Nedir?
Transkripsiyon, DNA'daki genetik bilginin mRNA'ya kopyalanma sürecidir. RNA polimeraz enzimi, DNA kalıp zincirini okuyarak tamamlayıcı mRNA sentezler. RNA'da Timin (T) yerine Urasil (U) bulunur. Bu işlem çekirdekte gerçekleşir.
🔵 DNA Kalıp Zinciri (3' → 5')
🟣 mRNA Zinciri (5' → 3')
Translasyon (mRNA → Protein)
Translasyon Nedir?
Translasyon, mRNA'daki genetik kodun protein (amino asit zinciri) sentezine dönüştürülme sürecidir. Her 3 nükleotidlik grup (kodon) bir amino asiti kodlar. Ribozomlar, tRNA ve mRNA ile birlikte çalışarak protein üretir. AUG başlangıç, UAA, UAG, UGA durdurma kodonlarıdır.
🟣 mRNA Zinciri
🟢 Amino Asit Zinciri (Protein)
📋 Kodon Tablosu
| Kodon | Amino Asit | Kısaltma |
|---|---|---|
| AUG | Metiyonin (Başlangıç) | Met |
| UUU, UUC | Fenilalanin | Phe |
| UUA, UUG, CUU, CUC, CUA, CUG | Lösin | Leu |
| AUU, AUC, AUA | İzolösin | Ile |
| GUU, GUC, GUA, GUG | Valin | Val |
| UCU, UCC, UCA, UCG, AGU, AGC | Serin | Ser |
| CCU, CCC, CCA, CCG | Prolin | Pro |
| ACU, ACC, ACA, ACG | Treonin | Thr |
| GCU, GCC, GCA, GCG | Alanin | Ala |
| UAU, UAC | Tirozin | Tyr |
| CAU, CAC | Histidin | His |
| CAA, CAG | Glutamin | Gln |
| AAU, AAC | Asparagin | Asn |
| AAA, AAG | Lizin | Lys |
| GAU, GAC | Aspartik asit | Asp |
| GAA, GAG | Glutamik asit | Glu |
| UGU, UGC | Sistein | Cys |
| UGG | Triptofan | Trp |
| CGU, CGC, CGA, CGG, AGA, AGG | Arginin | Arg |
| GGU, GGC, GGA, GGG | Glisin | Gly |
| UAA, UAG, UGA | Durdurma (Stop) | Stop |
Mutasyon Simülatörü
Mutasyon Nedir?
Mutasyon, DNA dizisinde meydana gelen kalıcı değişikliklerdir. Mutasyonlar spontan olarak veya mutajenler (UV, kimyasallar) etkisiyle oluşabilir. Üç ana tip: Nokta mutasyonu (tek baz değişimi), Delesyon (baz kaybı), İnsersiyon (baz eklenmesi).
Nokta Mutasyonu
Bir baz başka bir bazla değişir
Delesyon
Bir veya daha fazla baz kaybolur
İnsersiyon
Yeni bazlar eklenir